Yıkıcı Davranış Bozukluklarında DSM-IV
Belirtileri Açısından Anne ve Öğretmen Verilerinin Uyumu
Pekcanlar Akay A., Miral S., Yemez B., Çakar K.
Dokuz Eylül Üniversitesi, Çocuk Psikiyatrisi Anabilim Dalı,
İzmir.
Amaç: Bu çalışmada DSM-IV tanı
ölçütlerine göre yıkıcı davranış bozukluğu tanısı almış çocuk ve
ergenlerde; ev ve okul ortamındaki Dikkat Eksikliği
Hiperaktivite Bozukluğu (DEHB) ve diğer yıkıcı davranış
bozukluklarının belirtilerinin uyumunun araştırılması, DSM-IV
belirtileri tek tek incelendiğinde anne ve öğretmen verileri
arasında herhangi bir farklılık olup olmadığının incelenmesi,
anne ve öğretmen verilerinin klinik tanıyla uyumlarının
değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Yöntem: Araştırma Mayıs
1999-Mayıs 2001 tarihleri arasında Dokuz Eylül Üniversitesi Tıp
Fakültesi Çocuk Psikiyatrisi polikliniğine başvuran DSM-IV tanı
ölçütlerine göre DEHB tanısı almış 64 çocuk üzerinde
gerçekleştirilmiştir. Anne ve öğretmenlerin DSM-IV tanı
ölçütlerine dayalı olarak geliştirilen Turgay Yıkıcı Davranış
Bozuklukları Belirti Tarama Ölçeğine verdikleri yanıtlar
karşılaştırılmıştır. Diğer yıkıcı davranış bozuklukları tanıları
ve DEHB alt tiplemeleri DSM-IV’e göre değerlendirilmiştir. Bulgular: Dikkat eksikliği tanısı koyma açısından anne ve
öğretmen verileri karşılaştırıldığında anlamlı fark
saptanamazken, istatistiksel olarak anlamlı fark olmamasına
rağmen annelerden (%81.3) öğretmenlere göre (%71.9) daha fazla
hiperaktivite tanısı düşündürecek veriler elde edilmiştir.
Anneler (%67.2) öğretmenlere göre (%60.9) daha fazla karşıt olma
karşı gelme bozukluğu tanısı düşündürecek bilgi verirken,
öğretmenler (%25) annelere göre (%21.9) daha fazla davranım
bozukluğu tanısına yönelik veri bildirmişlerdir. Klinik tanıları
ile anne ve öğretmen tanıları arasında anlamlı fark vardır.
Klinik olarak DEHB bileşik tip tanısı konulan hastaların
anneleri %17.2 oranında (n:11) DEHB hiperaktivite-impulsivite
baskın tip, öğretmenleri %21.9 oranında (n:14) DEHB dikkat
eksikliği baskın tip tanısını destekleyecek veriler
bildirmişlerdir. Tartışma: Sadece bir bilgilendirici göz
önüne alındığında DEHB bileşik tip tanısı azalmaktadır. Bu
bulgularla DEHB alt tiplerinin tanılandırılmasında
bilgilendiricilerin güvenirliğinin sorgulanması önemli bir
konudur. Bu nedenle kesin tanıya ulaşmak için pek çok
bilgilendiriciden bilgi alınmasına gereksinim vardır.
Anahtar sözcükler: Dikkat eksikliği hiperaktivite
bozukluğu, DSM-IV belirtileri, anne-öğretmen uyumu.
ISSN:1301-3904