Ayrılık Kaygısı Bozukluğunda Bireysel ve Ailesel Etmenler

Türkbay T., Söhmen T.

GATA, Çocuk Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Anabilim Dalı, Ankara.

Amaç: Bu araştırmada ayrılık kaygısı bozukluğu (AKB) olan çocuklardaki bireysel ve ailesel etmenlerin incelenmesi ve normal çocuklarla karşılaştırılması amaçlandı. Yöntem: Araştırma grubunu DSM-IV tanı ölçütlerine göre AKB tanısı konan 6-12 yaş grubu 40 çocuk (18 erkek, 22 kız) oluşturdu. Kontrol grubu olarak aşı veya küçük enfeksiyonlar nedeni ile pediatri bölümüne getirilen, AKB ve okul reddi öyküsü olmayan, cinsiyet ve yaş olarak eşleştirilmiş 30 çocuk (16 erkek, 14 kız) seçildi. Araştırmada Yarı Yapılandırılmış Klinik Görüşme Formu, Ayrılık Kaygısı Bozukluğu Tanı Ölçeği, 4-18 Yaş Çocuk ve Ergenler İçin Davranış Değerlendirme Ölçeği ve Eysenck Kişilik Envanteri kullanıldı. Veriler Ki-kare ve Student t testi ile karşılaştırıldı. Bulgular: Araştırma grubunun yaş ortalaması 7.7 ± 1.8 yıl, kontrol grubunun yaş ortalaması 7.6 ± 1.4 yıldır. AKB olan çocukların ailelerinin çocuk ve ergen ruh sağlığı bölümlerine en sık başvuru nedeni okul reddi (%75) dir. AKB olan erkek çocuklarda okul reddi kız çocuklarına oranla daha sıktır (p<0.01). AKB olan çocukların annelerinin bedensel yakınmalarını çocuklarına aktarması ve bunları bazı koşullarda çocuklarına yaptırım olarak kullanması annelerin yaklaşık olarak yarısında bulundu. Yeni başvurudan önce AKB’na benzer sorunları yaşamış olma araştırma grubundaki çocukların yaklaşık yarısında saptanırken, zorlu yaşam olayları dörtte birinde belirlendi. Araştırma grubundaki çocukların “4-18 Yaş Çocuk ve Ergenler İçin Davranış Değerlendirme Ölçeği”ndeki sosyal içe dönüklük (p<0.01), anksiyete/depresyon (p<0.001), içe yönelim (p<0.01) ve toplam sorun puanları (p<0.01) kontrol grubuna oranla anlamlı derecede yüksek olarak bulundu. AKB olan çocukların annelerine uygulanan “Eysenck Kişilik Envanteri”nin sonuçlarına göre, kişiliğin psikotiklik ve nevrotiklik boyutlarının puanları, kontrol grubuna oranla anlamlı derecede yüksek bulundu (p<0.001). Tartışma: Bu sonuçlar, AKB olan çocuklarının normal çocuklara göre daha sık ruhsal sorunları olduğunu ve annelerin nevrotik kişilik özellikleri taşıdığını göstermektedir.

Anahtar Kelimeler: Ayrılık kaygısı bozukluğu, kolaylaştırıcı etmenler, annenin kişilik özellikleri.

ISSN:1301-3904