İki Farklı Kültürde Dikkat Eksikliği Aşırı Hareketlilik Bozukluğu ve Karşı Gelme Bozukluğu Belirtilerinin Karşılaştırılması

Erman H., Öncü B., Türkbay T., Erman Ö., Turgay A., Yorbık Ö.

İmge Ruh Sağlığı ve Danışma Merkezi, Ankara.

Amaç: İki farklı kültürde dikkat eksikliği aşırı hareketlilik bozukluğu (DEHB) tanısı konmuş çocuklarda dikkat eksikliği, aşırı hareketlilik, dürtüsellik ve karşı gelme belirtilerinin dağılımını karşılaştırmaktır. Yöntem: DSM-IV tanı ölçütlerine göre DEHB tanısı konmuş olan 103 Kanadalı ve 97 Türk çocuk çalışmaya alınmıştır. Her iki gruptaki çocukların ailelerinin DSM-IV tanı ölçütlerine dayalı olarak geliştirilen ölçeklere vermiş oldukları yanıtlar karşılaştırılmıştır. Bulgular: Türk örneklemini 77 erkek (%79.38), 20 kız (%20.62), Kanada örneklemini 81 erkek (%78.64), 22 kız (%21.36) oluşturmaktadır. ‹ki grup arasında yaş ortalamaları ve cinsiyet dağılımı açısından fark yoktur. Dikkatsizlik ölçütlerinden “dikkatini ayrıntılara veremez ya da dikkatsizce hatalar yapar” maddesi Türk grubunda anlamlı olarak yüksek oranda “fazla” ya da “çok fazla” olarak belirtilmiştir, diğer ölçütlere verilen yanıtlar açısından iki grup arasında anlamlı fark yoktur. Aşırı hareketlilik ve dürtüsellik maddelerinin tümünde Türk çocukların aileleri, Kanada’lı ailelere göre anlamlı olarak “fazla” ya da “çok fazla” yanıtını kullanmışlardır. Karşıt olma bozukluğu ölçütlerinden “kurallara ve isteklere karşı çıkar ya da reddeder” ve “kızgın ve güceniktir” maddelerine Türk aileler diğer gruba oranla daha yüksek oranda “fazla” ya da “çok fazla” yanıtını vermişlerdir. Tartışma: DSM-IV ölçütlerine göre ailelerin yaptıkları değerlendirmelerde iki grup arasında dikkat eksikliği belirtileri açısından belirgin fark bulunmazken, Türk çocukları Kanada’lı çocuklara göre daha fazla aşırı hareketli ve dürtüsel olarak değerlendirilmektedirler.

Anahtar Sözcükler: Kültürler arası, DEHB, çocuklar.

SSN:1301-3904