İlaçla Özkıyım Girişiminde Bulunan
Ergenlerde Belirleyici Olarak Aleksitimi, Umutsuzluk ve Depresyon:
Karşılaştırmalı Bir Çalışma
Sayar K., Öztürk M., Acar B.
Vakıf Gureba Eğitim Hastanesi, Psikiyatrisi Bölümü,
İstanbul.
Amaç: Özkıyım
davranışı ergenler için en önemli hastaneye yatış
nedenleri arasında sayılmaktadır. Özkıyım davranışını belirleyen
etkenler arasında, umutsuzluk ve depresyon şiddeti ayrı bir önem
taşımaktadır. Son yıllarda duyguları tanıma ve söze dökme
zorluğu olarak tanımlanan aleksitimi de özkıyım davranışında
araştırılmaktadır. Bu çalışmada, sağlıklı bir kontrol grubu
kullanarak; aleksitimi, umutsuzluk ve depresyonunun ergenlerde
özkıyım davranışını ne ölçüde belirlediği araştırıldı.
Yöntem: Özkıyım girişimi nedeniyle hastane acil servisine
getirilen 33 ergen ve onlarla demografik açıdan eşleştirilmiş 33
sağlıklı ergen çalışmaya alınmıştır. Denekler demografik veri
formunun yanısıra Zung Depresyon Ölçeği, Beck Umutsuzluk Ölçeği
ve Toronto Aleksitimi Ölçeği ile değerlendirilmişlerdir. Özkıyım
girişiminde bulunan gruba ayrıca Özkıyım Niyet Ölçeği ve
Özkıyımın Ölümcüllüğü Ölçeği de uygulanmıştır. İki grup arasında
psikometrik ölçümler açısından karşılaşma yapılmış özkıyım
girişimi grubunda ise özkıyım girişiminin ve ölümcüllüğünün
diğer değişkenlerle ilişkisi araştırılmıştır.
Sonuçlar: Özkıyım girişiminde bulunan ergenlerin çoğunluğu (%85) kızdır ve
tümü aşırı dozda ilaç alımıyla girişimde bulunmuşlardır. Özkıyım
davranışı gösteren ergenler kontrol grubuna göre anlamlı ölçüde
yüksek umutsuzluk ve özkıyım düşüncesi puanları almışlardır.
Çalışma grubunu oluşturan deneklerin depresyon puanları kontrol
grubuna göre daha yüksek ve aradaki fark anlamlılığa yakındır.
Aleksitimi açısından iki grup açısından anlamlı fark
bulunmamıştır. Özkıyımın ölümcüllüğü diğer psikometrik
değişkenlerden bağımsız bulunmuştur. Özkıyım niyetini belirleyen
en önemli değişkenin özkıyım düşüncesi olduğu saptanmıştır.
Tartışma: Umutsuzluk ergenlerde özkıyım davranışına zemin hazırlayabilir.
Özkıyım niyetini belirleyen en önemli etkenin, depresyon
ölçeğinin özkıyım düşüncesini ölçen madde olduğu düşünülürse,
ergen kişilerde özkıyım düşüncesinin sorgulanmasının önemi
anlaşılmaktadır. Özkıyım düşüncesinin ölümcüllüğünün ise daha
çok rastlantısal olduğu görülmektedir.
Anahtar Sözcükler:Özkıyım girişimi, ergen, depresyon.
ISSN:1301-3904
